İnternetdə hər gün minlərlə sayt hücuma məruz qalır. Ən çox zərər çəkənlər isə mühafizəsi zəif olan şəxsi bloqlar, kiçik biznes saytları və forumlardır. Əgər saytınızı vaxtında qorumasanız, həm məlumat itkisi, həm də istifadəçi etibarının zədələnməsi ilə qarşılaşa bilərsiniz.
1. SSL Sertifikatı (HTTPS)
Saytınızı mütləq HTTPS-ə keçirin.
SSL istifadəçi məlumatlarını şifrələyir və onları üçüncü şəxslərdən qoruyur.
Google da HTTPS saytları daha üstün qiymətləndirir.
2. Möhkəm Şifrələr və İstifadəçi Girişi
Administrator hesabları üçün güclü şifrələr istifadə edin.
İki faktorlu autentifikasiya (2FA) əlavə edin.
Əsas admin panelə girişləri IP ilə məhdudlaşdırmaq olar.
3. CMS və Plugin Yeniləmələri
Ən çox istifadə edilən hücum üsullarından biri köhnə sistem boşluqlarıdır.
CMS (WordPress, Joomla, DLE və s.) və pluginləri mütəmadi yeniləyin.
İstifadə olunmayan pluginləri silin.
4. SQL Injection və XSS Hücumlarından Qorunma
PHP və MySQL ilə işləyərkən prepared statements istifadə edin.
İstifadəçi daxil etdiyi məlumatları mütləq filtr edin.
HTML formalarında htmlspecialchars() və oxşar funksiyalardan istifadə edin.
5. Firewall və Təhlükəsizlik Pluginləri
Web Application Firewall (WAF) tətbiq edin.
WordPress istifadəçiləri üçün Wordfence və ya iThemes Security kimi pluginlər çox faydalıdır.
6. Backup (Ehtiyat Nüsxələr)
Həftəlik və ya gündəlik avtomatik backup sistemi qurun.
Backup-u yalnız serverdə deyil, ayrıca bulud (Google Drive, Dropbox) üzərində də saxlayın.
Nəticə
Saytınızı qorumaq – onu sürətləndirmək qədər vacibdir. Çünki bir hücum nəticəsində illərlə topladığınız məlumat və etibar bir anda məhv ola bilər. Təhlükəsizliyi təmin etməklə həm özünüzü, həm də istifadəçilərinizi qoruyursunuz.
